7. Gebruikers en rechten

← Terug naar overzicht

7.1 Verhoogde rechten

Voer commando’s uit als administrator.

sudo <commando> — Voert een commando uit met beheerdersrechten.
Uitleg: Je krijgt (tijdelijk) verhoogde rechten.
Voorbeeld: sudo ls /root

su - — Wisselt naar de root-gebruiker (als toegestaan).
Uitleg: Hiermee krijg je een root-shell.
Voorbeeld: su -

7.2 Rechten en eigendom

Bepaal wie mag lezen, schrijven of uitvoeren.

chmod <mode> <bestand> — Wijzigt bestandsrechten.
Uitleg: Bijvoorbeeld 644 betekent: eigenaar lezen/schrijven, groep en anderen alleen lezen.
Voorbeeld: chmod 644 demo.txt

chown <gebruiker>:<groep> <bestand> — Wijzigt eigenaar en groep.
Uitleg: Alleen mogelijk met voldoende rechten.
Voorbeeld: chown $USER:$USER demo.txt

7.3 Systeembeheer (voorzichtig)

Gebruik deze commando’s alleen op systemen die je beheert.

reboot — Herstart het systeem.
Uitleg: Onderbreekt alle lopende processen.
Voorbeeld: reboot

shutdown now — Schakelt het systeem direct uit.
Uitleg: Gebruik dit alleen als je zeker weet wat je doet.
Voorbeeld: shutdown now